Thẩm định giá doanh nghiệp để gọi vốn cần lưu ý gì?

Khi chuẩn bị gọi vốn, thẩm định giá doanh nghiệp để gọi vốn giúp doanh nghiệp có cơ sở xác định giá trị công ty, phần vốn góp hoặc cổ phần trước khi trao đổi với nhà đầu tư. Giá trị doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào vốn điều lệ hay tổng tài sản mà còn liên quan đến tình hình tài chính, khả năng tạo lợi nhuận, dòng tiền và triển vọng tăng trưởng.

Việc xác định giá trị phù hợp giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi xây dựng phương án huy động vốn và đàm phán tỷ lệ sở hữu. Tuy nhiên, kết quả thẩm định giá không mặc nhiên là mức giá cuối cùng của thương vụ.

Trước khi gọi vốn, doanh nghiệp cần giải quyết bài toán gì về giá trị?

Trước khi tìm kiếm hoặc đàm phán với nhà đầu tư, doanh nghiệp cần làm rõ mục đích xác định giá trị và đối tượng cần thẩm định. Tùy cấu trúc giao dịch, nhu cầu có thể tập trung vào giá trị doanh nghiệp, giá trị vốn chủ sở hữu hoặc giá trị cổ phần/phần vốn góp.

Các khái niệm này có liên quan nhưng không nên mặc định là giống nhau trong mọi trường hợp. Giá trị doanh nghiệp và giá trị vốn chủ sở hữu không mặc nhiên đồng nhất; vì vậy, đối tượng thẩm định cần được xác định rõ theo mục đích sử dụng kết quả và cấu trúc giao dịch dự kiến.

Doanh nghiệp cũng cần xác định thời điểm và phạm vi thẩm định giá, bởi kết quả xác định giá trị gắn với thông tin, dữ liệu và điều kiện tại một thời điểm cụ thể. Việc làm rõ các yếu tố này từ đầu giúp doanh nghiệp có cơ sở xây dựng phương án huy động vốn, xem xét tỷ lệ sở hữu dự kiến dành cho nhà đầu tư và chuẩn bị thông tin phục vụ quá trình đàm phán.

Đối với công ty cổ phần, việc huy động vốn có thể được thực hiện theo những hình thức và cấu trúc giao dịch khác nhau. Các vấn đề liên quan đến cổ phần, cổ đông, phát hành hoặc chuyển nhượng cổ phần cần được xem xét phù hợp với loại hình giao dịch, điều lệ doanh nghiệp và quy định pháp luật hiện hành. Vì vậy, kết quả thẩm định giá nên được xem là một cơ sở về giá trị phục vụ thương vụ, thay vì tách rời khỏi cấu trúc giao dịch và các điều kiện pháp lý có liên quan.

Khi gọi vốn, những thông tin nào ảnh hưởng đến việc xác định giá trị doanh nghiệp?

Giá trị doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào số lượng tài sản đang sở hữu. Tùy đặc điểm doanh nghiệp và mục đích thẩm định giá doanh nghiệp để gọi vốn, nhiều nhóm thông tin khác nhau có thể được xem xét để phân tích và xác định giá trị.

Tài sản, nợ phải trả và tình hình tài chính

Cơ cấu tài sản là một trong những nhóm thông tin cần xem xét, bao gồm tài sản hữu hình, tài sản vô hình và các quyền tài sản liên quan khi thuộc phạm vi thẩm định. 

Bên cạnh đó, cần phân tích nợ phải trả, các nghĩa vụ tài chính, các khoản phải thu, phải trả và cơ cấu vốn của doanh nghiệp. Những nghĩa vụ này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị vốn chủ sở hữu.

Thông tin tài chính cũng cần được xem xét trong mối quan hệ với tình hình hoạt động thực tế, thay vì chỉ sử dụng một chỉ tiêu riêng lẻ như vốn điều lệ hoặc tổng tài sản để kết luận về giá trị doanh nghiệp.

Khả năng tạo lợi nhuận và dòng tiền

Đối với doanh nghiệp đang hoạt động, doanh thu, lợi nhuận và khả năng tạo dòng tiền là những thông tin quan trọng để xem xét hiệu quả kinh doanh và khả năng tạo giá trị.

Ngoài kết quả đã đạt được, dữ liệu về hoạt động kinh doanh trong các kỳ trước có thể được phân tích cùng với kế hoạch và khả năng tạo thu nhập trong tương lai khi phù hợp.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh ổn định nhưng giá trị tài sản hữu hình không phản ánh đầy đủ khả năng tạo thu nhập của doanh nghiệp.

Triển vọng tăng trưởng và vị thế thị trường

Bên cạnh kết quả hoạt động hiện tại, các thông tin về thị trường, ngành nghề, mô hình hoạt động, vị thế cạnh tranh và triển vọng phát triển có thể được phân tích khi phù hợp với đối tượng, mục đích và phương pháp thẩm định giá. Kế hoạch sử dụng nguồn vốn dự kiến huy động có thể cung cấp thêm thông tin về định hướng phát triển của doanh nghiệp, nhưng không nên đồng nhất kế hoạch tăng trưởng với giá trị doanh nghiệp nếu chưa có cơ sở phù hợp. 

Tài sản vô hình và các yếu tố khác khi phù hợp

Một số doanh nghiệp có giá trị nằm đáng kể ở thương hiệu, công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ, hệ thống khách hàng, lợi thế kinh doanh hoặc các tài sản vô hình khác.

Những yếu tố này có thể cần được xem xét tùy đặc điểm doanh nghiệp và phạm vi thẩm định giá.

Bên cạnh các yếu tố tạo giá trị, những rủi ro liên quan đến thị trường, hoạt động kinh doanh, tài chính hoặc pháp lý cũng cần được phân tích khi có ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp.

Giá trị doanh nghiệp liên quan thế nào đến số vốn gọi và tỷ lệ sở hữu? 

Khi phân tích một thương vụ gọi vốn, doanh nghiệp có thể quan tâm đến giá trị vốn chủ sở hữu trước và sau khoản đầu tư, đặc biệt trong trường hợp nhà đầu tư góp thêm vốn mới vào doanh nghiệp.

Hai khái niệm thường được sử dụng là pre-money và post-money. Pre-money thể hiện giá trị vốn chủ sở hữu được xem xét trước khoản đầu tư mới, trong khi post-money thể hiện giá trị vốn chủ sở hữu sau khoản đầu tư. Trong trường hợp đơn giản khi nhà đầu tư góp thêm vốn mới, post-money có thể được minh họa bằng pre-money cộng với khoản vốn đầu tư mới.

Ví dụ, nếu pre-money được xác định là 40 tỷ đồng và nhà đầu tư dự kiến góp thêm 10 tỷ đồng, post-money theo cách minh họa này là 50 tỷ đồng. Khoản đầu tư 10 tỷ đồng khi đó tương ứng khoảng 20% giá trị vốn chủ sở hữu sau đầu tư.

Tuy nhiên, đây chỉ là ví dụ minh họa trong một cấu trúc giao dịch đơn giản. Tỷ lệ sở hữu thực tế còn phụ thuộc vào hình thức đầu tư, cơ cấu giao dịch và các thỏa thuận giữa doanh nghiệp với nhà đầu tư. Vì vậy, kết quả thẩm định giá không tự động xác định tỷ lệ cổ phần hoặc phần vốn góp mà nhà đầu tư sẽ sở hữu.

Kết quả thẩm định giá có phải là mức giá cuối cùng trong thương vụ gọi vốn không?

Kết quả thẩm định giá phản ánh giá trị được xác định theo mục đích, cơ sở giá trị, thời điểm và phạm vi công việc đã xác định. Kết quả này có thể được doanh nghiệp sử dụng làm một trong những cơ sở để trao đổi với nhà đầu tư.

Trong khi đó, mức giá cổ phần, số vốn đầu tư, tỷ lệ sở hữu và các điều khoản khác của thương vụ còn phụ thuộc vào cấu trúc giao dịch và quá trình đàm phán giữa các bên.

Do đó, không nên hiểu rằng giá trị trên kết quả thẩm định giá chính là mức giá mà nhà đầu tư bắt buộc phải chấp nhận. Thẩm định giá và thỏa thuận đầu tư là hai vấn đề có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi thẩm định giá phục vụ gọi vốn? 

Không có một bộ hồ sơ cố định áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Tài liệu cần cung cấp phụ thuộc vào đặc điểm doanh nghiệp, đối tượng cần xác định giá trị, mục đích và phạm vi thẩm định giá.

Các nhóm thông tin thường được xem xét gồm:

Hồ sơ pháp lý và cơ cấu sở hữu

• Hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp.

• Thông tin về vốn điều lệ, cổ đông hoặc thành viên góp vốn.

• Các tài liệu liên quan đến cơ cấu sở hữu khi cần thiết.

Hồ sơ tài chính và hoạt động kinh doanh

• Báo cáo tài chính.

• Thông tin về doanh thu, chi phí và lợi nhuận.

• Các dữ liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh.

Thông tin về tài sản và nghĩa vụ tài chính

• Danh mục tài sản thuộc doanh nghiệp.

• Thông tin về công nợ và nghĩa vụ tài chính.

• Các tài liệu liên quan đến tài sản hoặc quyền tài sản thuộc phạm vi thẩm định.

Kế hoạch kinh doanh và dự báo

• Kế hoạch phát triển doanh nghiệp.

• Phương án sử dụng nguồn vốn dự kiến huy động.

• Dự báo doanh thu, chi phí và dòng tiền khi phù hợp.

Doanh nghiệp nên trao đổi trước với đơn vị thẩm định giá về mục đích gọi vốn và cấu trúc giao dịch dự kiến để xác định phạm vi công việc và danh mục thông tin cần chuẩn bị phù hợp.

Thẩm định Quốc tế Đông Dương - Giải pháp thẩm định giá doanh nghiệp cho hoạt động gọi vốn

Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị gọi vốn và cần xác định giá trị doanh nghiệp hoặc giá trị vốn chủ sở hữu để phục vụ phương án huy động vốn, việc xác định rõ mục đích, đối tượng và phạm vi thẩm định ngay từ đầu sẽ giúp lựa chọn cách tiếp cận và hồ sơ phù hợp.

Thẩm định Quốc tế Đông Dương cung cấp dịch vụ thẩm định giá doanh nghiệp phục vụ các nhu cầu huy động vốn, đầu tư và giao dịch vốn. Tùy mục tiêu của doanh nghiệp, phạm vi công việc có thể tập trung vào giá trị doanh nghiệp, giá trị vốn chủ sở hữu hoặc cổ phần/phần vốn góp cần xác định.

Tùy đặc điểm doanh nghiệp và dữ liệu có thể thu thập, thẩm định giá doanh nghiệp có thể sử dụng cách tiếp cận từ thị trường, chi phí hoặc thu nhập với phương pháp phù hợp. Việc lựa chọn không dựa đơn thuần vào việc doanh nghiệp đang gọi vốn mà còn phụ thuộc cơ sở giá trị, trạng thái hoạt động và dữ liệu tại thời điểm thẩm định.

Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị một vòng gọi vốn cụ thể, việc xác định rõ đối tượng cần thẩm định, thời điểm xác định giá trị và mục đích sử dụng kết quả ngay từ đầu sẽ giúp phạm vi công việc phù hợp hơn với nhu cầu của thương vụ.

Công ty CP Đầu tư & Thẩm định Quốc tế Đông Dương (SunValue)

• Địa chỉ: Hệ thống Thẩm định Quốc tế Đông Dương

• Hotline/Zalo: 081 519 8877

• Email: contact@sunvalue.vn

• Facebook: Đầu Tư & Thẩm Định Quốc Tế Đông Dương

Câu hỏi thường gặp về thẩm định giá doanh nghiệp để gọi vốn

• Gọi vốn có bắt buộc phải thẩm định giá doanh nghiệp không?

Không phải mọi hoạt động gọi vốn đều mặc nhiên phát sinh yêu cầu phải thực hiện thẩm định giá doanh nghiệp. Việc có cần thẩm định giá hay không còn phụ thuộc vào cấu trúc giao dịch, yêu cầu của các bên và mục đích sử dụng kết quả. 

• Doanh nghiệp chưa có lợi nhuận có thể thẩm định giá để gọi vốn không?

Có. Việc doanh nghiệp chưa có lợi nhuận không đồng nghĩa với việc không thể thực hiện thẩm định giá. Cách tiếp cận và phương pháp được xem xét dựa trên đặc điểm doanh nghiệp, đối tượng thẩm định, cơ sở giá trị và dữ liệu có thể thu thập phù hợp tại thời điểm thẩm định. 

• Kết quả thẩm định có quyết định tỷ lệ cổ phần của nhà đầu tư không?

Không, tỷ lệ sở hữu thực tế còn phụ thuộc vào số vốn đầu tư, cấu trúc giao dịch và thỏa thuận giữa doanh nghiệp với nhà đầu tư.

• Kết quả thẩm định có phải mức giá nhà đầu tư sẽ chấp nhận không?

Không nhất thiết, vì mức giá và điều khoản đầu tư cuối cùng còn phụ thuộc vào giao dịch và thỏa thuận giữa các bên.

• Nên thẩm định giá doanh nghiệp trước vòng gọi vốn vào thời điểm nào? 

Doanh nghiệp nên xem xét thực hiện khi đã xác định tương đối rõ mục tiêu huy động vốn, đối tượng dự kiến giao dịch và có đủ dữ liệu tài chính, pháp lý, hoạt động cần thiết. Thời điểm xác định giá trị cần phù hợp với mục đích sử dụng kết quả và tiến độ thương vụ. 

Kết luận

Thẩm định giá doanh nghiệp để gọi vốn giúp doanh nghiệp có cơ sở xác định giá trị trước khi xây dựng phương án huy động vốn và đàm phán với nhà đầu tư. Việc xác định giá trị cần dựa trên nhiều yếu tố như tài chính, tài sản, khả năng tạo lợi nhuận và triển vọng tăng trưởng.

Chủ doanh nghiệp nên xác định rõ mục đích, đối tượng và phạm vi thẩm định giá trước khi triển khai. Kết quả thẩm định giá cung cấp cơ sở về giá trị phục vụ mục đích thẩm định đã xác định, nhưng không mặc nhiên quyết định mức giá đầu tư hoặc tỷ lệ sở hữu cuối cùng của thương vụ.